I d e n t i t y C a f e

Identity Lost. 'The melancholy folklore of exile', an uncertain way to fight the arrogance of ignorance...

Sunday, November 18, 2007

Περι Παμουκ, μυθιστορηματος και παγκοσμιοτητας


Σ' εναν "επιπεδο" κοσμο, πλεον ευκολα προσβασιμο στις πιο πολλες γωνιες του, με τη δυνατοτητα που παρεχει της αναμιξης στο μιξερ της παγκοσμιοποιησης διαπιστωνει κανεις τις αγκυλωσεις μιας "εθνικης" ταυτοτητας.
Η πραγματικοτητα ειναι γεματη στρεβλωσεις ουτως η αλλως. Νομιζω το να επιδιωκει ν'απαγκιστρωθει κανεις απο καποιες εξ αυτων μαλλον πιο δεκτικο τον κανει σ'ερεθισματα στο λιγο υπολοιπο της ζωης του.

Στις 8 Νοεμβριου στα πλαισια μιας πολυ ενδιαφερουσας σειρας που ονομαζεται Βαβελ (και καλει συγγραφεις απο ολο τον κοσμο να μιλησουν εδω), ο νομπελιστας συγγραφεας Ορχαν Παμουκ παρουσιασε ενα βιβλιο του "Το Χιονι" και συζητησε με το κοινο για διαφορα πραγματα και προβληματισμους ενος μοντερνου ανθρωπου σε παρατεταμενη μεταβαση...

Οπως ηταν αναμενομενο, προκειται περι ανθρωπου με τρομερη διαυγεια πνευματος, με μια υπερεθνικη αντιμετωπιση των πραγματων, ανθρωπιστης, απομακρυσμενος απο θρησκευτικες και εθνικες προκαταληψεις (χωρις να απορριπτει το παρελθον η καποιες παραδοσεις), πολυ κοντα στον homo universalis που αισθανομαι να με αντιπροσωπευει.

Μεταφερω εδω καποιες απο τις σκεψεις του, οπως τις σημειωσα τη βραδια εκεινη:

1. Περι αμεσου συσχετισμου εθνικης υπερηφανειας και ντροπης...

Οταν ενα εθνος διακηρυσει συνεχως την υπερηφανεια για την αξια του και τη σημαντικοτητα του, ελοχευει συνηθως και μια ταυτοχρονη αισθηση εντονης ντροπης που κρυβεται αναμεσα σε πομπωδεις διακυρηξεις κυριως για θεματα ελασσονος σημασιας.
(Αναφεροταν φυσικα στην Τουρκια αλλα ο νοων νοειτω.)

2. Περι αναγνωσης ενος μυθιστορηματος.

Διαβαζοντας ενα μυθιστορημα το μυαλο μας βρισκεται ταυτοχρονα αναμεσα σε δυο κοσμους που εναλασσονται σαν εκκρεμες μεταξυ της δικης μας πραγματικοτητας και του φανταστικου κοσμου που εχει χτισει ο συγγραφεας.
Πως αυτη η πραγματικοτητα κι ο τροπος που βλεπουμε τα πραγματα επηρεαζεται δυναμικα και συνεχως απο τις σκεψεις και τη πορεια του ηρωα ενος μυθιστορηματος.
Πως το φανταστικο αντανακλαται στην δικη μας καθημερινοτητα, στην αντιμετωπιση των πραγματικων καθημερινων προβληματων μας.
Η αναγνωση ειναι αυτη η ταλαντωση.


3. Περι προσφορας του Δυτικου Πολιτισμου στην ανθρωποτητα.

Η δυναμη του δυτικου πολιτισμου εγκειται στην προσφορα στην ανθρωποτητα του Μυθιστορηματος, της Κλασικης Μουσικης και της μετα-αναγεννησιακης Ζωγραφικης...


4. Περι ηθικοπλασιας και μυθιστοριογραφιας.

Το μυθιστορημα δεν εξυπηρετει κανενα ρολο στο να ασκει κριτικη (επι το πλειστον φθηνη) στην Ανθρωποτητα. Ο ρολος του μυθιστορηματος δεν ειναι ηθικοπλαστικος.
Το μυθιστορημα οφειλει να επισημαινει και ν' αναδεικνυει τις διαστασεις ενος προβληματος, οχι να λυνει το προβλημα.

5. Περι μεταφρασης.

Προτασεις στη μητρικη γλωσσα ακουγονται ως μια εσωτερικη μουσικη οταν διαβαζονται.
Το προβλημα σε μια μεταφραση ειναι να διατηρησει αυτην την εσωτερικη μουσικη της προτασης.

6. Περι αυτοβιογραφιας.

Η αυτοβιογραφια (και κατ επεκταση η καταγραφη ενος υπο αναποληση παρελθοντος) δεν εχει να κανει με το πως διαχειριζεται κανεις τη μνημη αλλα με το πως επιτρεπει στη ληθη να λειτουργησει αφαιρετικα...
"autobiograph is not about remembering, it's about forgetting"

7. Περι παγκοσμιοτητας και ανθρωποτητας.

"Διατηρω το ελπιδοφορο συναισθημα οτι κατα βαθος ολοι οι ανθρωποι εχουμε παρομοιες προσωπικες ιστοριες".
Κατ' αυτον τον τροπο λειτουργει και το εκκρεμες πραγματικου-φανταστικου στην αναγνωση ενος μυθιστορηματος.


Ηταν ενα υπεροχο ενενηνταλεπτο, σε μια καταμεστη πανεμορφη αιθουσα, καταδεικυνοντας ακομη μια φορα πως πολλες φορες η μοναδικοτητα κι η αξια καποιου εγκειται στο πως διατυπωνει και συνθετει νοηματα απλα σε κατι του οποιου το συνολο ειναι ισχυροτερο απο τα επι μερους κομματια...

11 Comments:

At Nov 18, 2007, 11:51:00 PM , Blogger celsius33 said...

Ναι έχεις δίκιο ο Παμούκ είναι ο άνθρωπος γέφυρα που ανήκει και ταυτόχρονα ξεπερνά τα εθνικά του πλαίσια. Φαντάζομαι ότι πρέπει να είναι χαρισματικός ομιλητής. Το χιόνι δεν μπόρεσα να το τελειώσω γιατί το βρήκα στα αγγλικά και κουράστηκα,έχω διαβάσει το Μαύρο βιβλίο και το Ιστανμπούλ και μ αρέσει πάρα πολύ.
Τι καλά που τον άκουσες...τελευταία με γοητεύει η ανατολή, πήγα απόψε σε μια εκδήλωση για τον Τζελαλεντίν Ρουμί με ωραία πέρσικη μουσική στο τέλος. Άνθρωποι πέρα από στενά όρια αυτό είναι το ζητούμενο σήμερα, αλλιώς με τα κολλήματα μας πάμε για φούντο.

 
At Nov 19, 2007, 12:57:00 AM , Blogger IdentityCafe said...

Celcius!

Akrivws...
Xereis oi perissoteroi giatroi edw einai poly monodiastatoi, xairomai poly pou eisai anthrwpos me endiaferonta pera apo ta stena oria tou epaggelmatos mas...
Me thn anatolh den ta paw kala genika, o Pamuk einai dytikos ws to kokkalo alla fysika opws les h gohteia yparxei se polla pragmata xena pros emas...
Exei plaka mou anafereis ton Rumi, prosfatws sto National Public Radio akousa ektenes reportage goia to proswpo tou!

Poly filikoi xairetismoi!

 
At Nov 19, 2007, 2:17:00 AM , Anonymous neuronas said...

Exairetikos! Tha sxoliasw peraiterw syntoma!!!

 
At Nov 19, 2007, 11:44:00 AM , Blogger gerasimos said...

Τι σύμπτωση, αυτές τις ημέρες διαβάζω το 'Οριενταλισμός' του Edward W. Said, που αποκαλύπτει και σχολιάζει τον στερεοτυπικό τρόπο με τον οποίο η Δύση από αιώνες αντιμετώπιζε την Ανατολή. Με ανθρώπους όπως ο Παμούκ και την απήχησή τους στη Δύση, νομίζω ότι σπάνε τα παραδοσιακά στερεότυπα και οι κληρονομημένες φόρμες και ανοίγουν πιο καθαρές γέφυρες επικοινωνίας μετυαξύ Δύσης και Ανατολής.

 
At Nov 19, 2007, 8:03:00 PM , Anonymous paperflowers said...

Τελικά τον Παμούκ τον προτιμώ ως ομιλητή, παρά ως συγγραφέα... Πολύ ενδιαφέρουσες απόψεις!
Το χιόνι ούτε καν το τελείωσα, οπότε κ δεν άρχισα ποτέ το μαύρο βιβλίο. Ήταν σαν να το είχα ξαναδιαβάσει 10 φορές..
Γούστα είν'αυτά που λέει κι λαός.

 
At Nov 19, 2007, 8:37:00 PM , Blogger IdentityCafe said...

Neurona

en mesw twn dikwn sou brutal efhmeriwn perimenw ta sxolia sou :):)

Gerasime

To East-west ws thema einai tromera poluploko kyriws giati sthrizetai se prokatalhpseis aiwnwn amfotera omws!!!
Kai opws kai na to kanoume h diafora dytikou politismou- me odhgo to Diafwtismo (toulaxiston meros twn Dytikwn! pou leitourgoun etsi) ki enos thrhskeutikou kratous-musulmanikou-fundementalismou apo thn allh einai terastia!
Opws h symviwsh twn anthrwpwn den einai pandote efikth kamia fora skeftomai pws auto isws na isxuei se megalyterh klimaka... Lew ta autonohta.

Paperflower
Nai, ki egw den eimai pamukisths, aplws endiaferomoun poly gia tis apopseis tou sto mythistorhma, ton kosmo, klp...
Htan poly synetos, sygkatavatikos, me humor opws ton perimena.

 
At Nov 20, 2007, 12:44:00 PM , Blogger zero said...

Πολυ καλο το ποστ!

 
At Nov 20, 2007, 10:44:00 PM , Blogger r2d2therobot said...

Για να πω την αλήθεια, τα βασικά καλοδιατυπωμένα σημεία που έθεσε,
τα έχουμε ξανακούσει από την ιστορία του μυθιστορήματος.
Οπότε δεν εκπλήσομαι, αλλά θα ήθελα να ακούσω την αποψή σου για το Χιόνι...

υ.γ. παρόλαυτά το ποστ σου είναι πολύ πολύ ενδιαφέρον καλέ μου i c, ως συνήθως.

φιλί, κορίτσι - ρομπότ

 
At Nov 20, 2007, 10:48:00 PM , Blogger r2d2therobot said...

...Επίσης να προσθέσω σε σχέση με προηγούμενη συζήτησή μας για την "Μέριλυν Μονρόε" του Νόρμαν Μέιλερ, ότι η βιογραφία αυτή αξίζει να διαβαστεί, έστω και αποσπασματικά, ως μυθιστόρημα γιατί δεν είναι βιογραφία αλλά μυθιστορημαιτκή βιογραφία. Η πιο σπουδαία βιογραφία όλων (μισώ τις βιογραφίες εξάλλου).
:)

 
At Nov 20, 2007, 11:08:00 PM , Anonymous olyf said...

Να σαι καλα ΙC μας,
που φέρνεις όλα αυτα τα ωραια δωρα-εντυπωσεις σου στην ψηφιακή αυλη που συναντιόμαστε,

Αυτη η σχεση αναμεσα σε ανατολη και δύση δεν ειναι άραγε μια ακομα ταλάντωση; μιά παλλιροια, μια αμπωτη και μιά πλυμμηριδα που μεταφερει τα υλικα του ανθρωπινου δημιουργικου νου μεσα απο στην ιστορία πότε απο την ανατολη στην δυση πότε το αντιστροφο;
(φαντάσου κι είναι ακομα βορρας και νοτος ανεγγιχτοι!)
Ο Οριενταλισμος του Said είναι σπουδαίο εργο αν και μόνο την σιερά των λαικών ιστοριών νά παρεις τίς αντολής και τίς ομοιότητές τους με τα μεταγενεστερα σαιξπηρικα εργα...:)

 
At Nov 21, 2007, 8:29:00 AM , Blogger IdentityCafe said...

Hell broke loose thn ebdomada auth sthn entatikh monada... eimai se katastash afasias apo thn aypnia, to blog ligo paramelhmeno :(

zero s euxaristw!

r2d2
nai, den eipe kati endelws neo, aplws ta diatypwse wraia, pio kala sigoura apo to trope pou ta metefera edw.

to xioni den to exw diavasei.
na xeres posa vivlia me perimenoun sto rafi mou iketeutika na ta anoixw...
s euxaristw gia ta sxolia, tha to koitaxw tote to biography afou les...

Olyf
kalh mou olyf vriskomai se oligon zombie katastash prosfatws...tha ithela na grafw kati pio syxna...
xaxax mou arese to sxolio peri vorra notou!!! Na sou pw, mou einai poly pio thelktiko na asxolithw me vorra noto... exw sixathei pia auth thn palh dyshs anatolhs... Se filw

 

Post a Comment

Subscribe to Post Comments [Atom]

<< Home